Midwinterhoorns onmisbaar op Winterfair

Wie vandaag op de Winterfair was, kan het bijna niet gemist hebben: de karakteristieke roep van de midwinterhoorns. Midwinterhoornbloasgroep ‘Kop van Overiessel’ was ook dit jaar weer van de partij en trok zoals altijd veel bekijks. De blazers vertellen graag over hun bijzondere passie.

Midwinterhoornbloasgroep ‘Kop van Overiessel’ bestaat uit vier leden: de broers Wim en Christiaan Lameris, Piet La Roi en Arend van de Wetering. Jaarlijks nemen zij deel aan vier vaste evenementen, waaronder de Winterfair in Zwartsluis. Maar hoe is de bloasgroep eigenlijk ontstaan? Wim: “Mijn broer en ik deden mee met de Nijmeegse Vierdaagse. Op de dag voor aanvang zijn er altijd van die kraampjes en daar stond ook een man met midwinterhoorns. We vroegen of we er eens op mochten blazen. Dat mocht, en we kregen er zowaar geluid uit. Toen er opeens allemaal mensen toestroomden wilden we stoppen, maar die man zei: ‘Nee joh, doorblazen, dat is juist de bedoeling van dit alles.’ Nou, daar is het eigenlijk allemaal mee begonnen.”

Christiaan kocht gelijk een midwinterhoorn van de man, maar bij Wim verliep het iets anders. “Op een gegeven moment was ik op vakantie, vlakbij de plek waar die man van die hoorns woonde. Ik ging er heen, belde aan en hoorde van de vrouw die opendeed dat de man was overleden. Ik vertelde wat ik kwam doen en toen zei ze dat er nog wat hoorns in de schuur lagen. We wisten alleen geen van beiden wat een redelijke prijs was voor zo’n hoorn, dus ik heb hem voor een koopje gekregen. Daarna namen we deel aan een workshop midwinterhoornblazen bij De Veldschuur. We bleken tot de beste blazers te behoren. Omdat goede communicatie tussen de blazers ontbrak, hebben we een oprichtingsvergadering gehouden. Ik heb ook eens gegoogled en kwam toen bij Piet uit.

Piet: “Ik was raadslid bij de ChristenUnie in Staphorst. Ik had er de gewoonte van gemaakt om op de midwinterhoorn te blazen voordat ik de raadszaal in ging. Daar is een artikel van in De Stentor gekomen en zodoende ben ik bij deze groep terechtgekomen.” Later kwam ook Arend erbij, een neef van de broers Lameris. De bloasgroep ‘Kop van Overiessel’ was geboren. Elk jaar blazen zij volgens de eeuwenoude traditie vanaf de eerste adventszondag tot aan Driekoningen. Dit is het seizoen van de midwinterhoorn, die de komst van het nieuwe licht aanduidt. In de Germaanse tijd werd de midwinterhoorn gebruikt om geesten te verdrijven, maar veel later ook als SOS-signaal onder smokkelaars. Het is overigens geen fenomeen wat overal voorkomt. Het blazen vindt voornamelijk plaats in Twente, de Veluwe, zuidoost Drenthe, Salland, de Achterhoek en in enkele Duitse plaatsen nabij de Nederlandse grens.

Volgens de blazers is het geluid van de hoorns eigenlijk helemaal niet mooi, maar is het de sfeer die het blazen zo mooi maakt. “Het is vooral de waardering van de omgeving waar we het voor doen. Het heeft iets bijzonders over zich. Sommige mensen komen speciaal voor de midwinterhoorns naar een evenement. Dat is prachtig. Wel heeft iedere streek zijn eigen type hoorn en elke hoorn heeft weer zijn eigen geluid. De meeste hoorns worden gemaakt van berken-, elzen- of essenhout. De stam, die van nature een kromming heeft, wordt geschild en vervolgens in twee delen gezaagd. Beide delen worden uitgehold en weer tegen elkaar gezet. Daarop wordt een mondstuk van vlierhout geplaatst, de zogenaamde happe. Je hebt echter ook latjeshoorns. Deze bestaan uit talloze strookjes hout die aan elkaar zijn geplakt.” Op de vraag of het instrument moeilijk te bespelen is, reageert Arend: “Het is makkelijker als je ervaring hebt met het bespelen van een blaasinstrument, maar je kan het jezelf ook aanleren.”

Het klinkt hoe dan ook geweldig. De mystieke klanken vormen de ‘oale roop’, zoals men in Twente de communicatie tussen de blazers noemt. Nooit blazen er twee tegelijk, want het is een spel van vraag en antwoord. Heeft u de roep van de midwinterhoorns gemist, maar wilt u dit bijzondere schouwspel toch eens meemaken? Kom dan op 30 december naar Korenmolen De Zwaluw in Hasselt of op 2 januari naar Veldschuur Bid en Werk, vanwaar de blazers een lange wandeling maken richting Zwartewatersklooster. Voor meer info kunt u terecht op de Facebookpagina of het Twitteraccount van de blaasgroep.